- Konu Başlıkları
- Uzmanlık: Redaksiyon (Editing) ve Proofreading (Düzeltme) Nedir?
- 1. Proofreading Nedir? (Yüzeysel Düzeltme)
- 2. Redaksiyon Nedir? (Derinlemesine Editing)
- Uzmanlık: Neden Sadece Proofreading Yeterli Değildir?
- Hangi Durumlarda "Alan Uzmanı Redaksiyonu" Şarttır?
- Uzmanlık: "Çeviri Redaksiyonu (Post-Editing)" Nedir?
- Yetkinlik: ISO 17100 Standardı Neden "Redaksiyonu" Zorunlu Kılar?
- Güvenilirlik: Metinlerinizin Gizliliği (NDA)
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Metninizin Kalitesini Uzman Kontrolüne Bırakın
Bir makale, tez veya kurumsal bir rapor hazırladınız. Metninizin "hatasız" olmasını istiyorsunuz. Ancak "redaksiyon" hizmeti mi almalısınız, yoksa "proofreading" mi? Bu iki terim, çeviri ve editörlük dünyasında sıkça birbirinin yerine kullanılsa da, aslında tamamen farklı iki uzmanlık seviyesini ve hizmet kapsamını ifade eder. Redaksiyon proofreading farkı, bir metnin "temizlenmesi" ile "yeniden yapılandırılması" arasındaki fark kadar büyüktür.
Yanlış hizmeti seçmek, bütçenizi boşa harcamanıza veya daha kötüsü, metninizdeki temel "anlam" ve "terminoloji" hataları düzeltilmediği için (YMYL/Kariyer riski) itibar kaybetmenize neden olabilir. Glovega Tercüme olarak, bu en temel kafa karışıklığını gidermek için bu uzman rehberini hazırladık. Amacımız, metninizin "gerçekten" neye ihtiyacı olduğunu dürüstçe anlamanızı sağlamak ve sizi doğru çözüme yönlendirmektir. Bu, "redaksiyon nedir?" sorusunu yanıtlamanın ötesinde, bir güvenilirlik taahhüdüdür.
[widget-149]
Uzmanlık: Redaksiyon (Editing) ve Proofreading (Düzeltme) Nedir?
Bu, sektörde en çok kafa karışıklığına yol açan sorudur. Bu iki hizmet, bir metnin kalite kontrol sürecinin farklı aşamalarıdır ve farklı uzmanlıklar gerektirir. "Redaksiyon ve proofreading farkı"nı bilmek, doğru hizmeti almanızı sağlar.
1. Proofreading Nedir? (Yüzeysel Düzeltme)
"Proofreading" (genellikle "düzeltme" veya "son okuma" olarak bilinir), bir metin tamamlandıktan sonra yapılan "son" yüzeysel kontroldür. Metnin anlamına, üslubuna veya terminolojisine müdahale etmez.
Bir "proofreader" (düzeltmen) sadece şu somut hataları arar:
- Yazım yanlışları (Tipografi)
- Noktalama işaretleri (örn: yanlış kullanılan virgül)
- Dilbilgisi hataları (örn: "gelicek" yerine "gelecek")
- Boşluk ve formatlama hataları (örn: çift boşluk)
Amaç: Metni "temizlemek". (Otomatik dilbilgisi programları temelde bunu yapar.) Bu hizmet, Redaksiyon hizmetinden daha dar kapsamlıdır.
2. Redaksiyon Nedir? (Derinlemesine Editing)
"Redaksiyon" (İngilizce: Editing), metnin "beynidir". Yüzeysel hatalardan çok daha derine iner ve metnin "anlam" katmanını, yapısını ve kalitesini inceler. Bir "redaktör" (editör) "redaksiyon nedir?" sorusunun cevabını çok daha geniş bir perspektiften ele alır:
- Anlam ve Akıcılık: Cümle düşük mü? Anlam karmaşık mı? Metin "akıyor" mu?
- Üslup ve Ton: Metin, hedef kitlesine uygun mu? (örn: Bir hukuk metni fazla mı "gündelik"? Bir pazarlama metni fazla mı "resmi"?)
- Tutarlılık: Metnin başında "Sözleşme" denilen bir terime, sonunda "Mukavele" denilmiş mi?
- Terminolojik Doğruluk (En Kritik): Kullanılan terim (örn: "miyokard enfarktüsü") o bağlamda (tıp) doğru mu?
Amaç: Metni "mükemmelleştirmek". Bu, "uzman redaksiyon" olarak da bilinir. Gördüğünüz gibi, "redaksiyon proofreading farkı" çok büyüktür. Bu temel "redaksiyon ve proofreading farkı", alacağınız hizmetin kalitesini doğrudan belirler ve bu derinlemesine uzmanlık, her çeviri firması tarafından verilebilecek standart bir hizmet değildir.
| Kriter | Proofreading (Düzeltme) | Redaksiyon (Editing) |
|---|---|---|
| Odak Noktası | Yüzeysel (İmla, Gramer, Noktalama) | Derinlemesine (Anlam, Üslup, Terminoloji, Akıcılık) |
| Sorduğu Soru | "Metin dilbilgisi olarak doğru mu?" | "Metin anlam olarak doğru ve etkili mi?" |
| Gereken Uzmanlık | Dilbilimci / Dikkatli Okuyucu | Alan Uzmanı (Hukuk, Tıp, Mühendislik) + Dil Uzmanı |
| Metne Müdahale | Minimum (Sadece hataları düzeltir) | Maksimum (Gerekirse cümleyi yeniden yazar) |
| Zamanlama | En son aşama (Yayın/teslim öncesi) | Çeviri/yazım sonrası ilk kalite kontrol aşaması |
| Hizmet Maliyeti | Daha düşük | Daha yüksek (daha fazla uzmanlık ve zaman gerektirir) |
Uzmanlık: Neden Sadece Proofreading Yeterli Değildir?
Glovega olarak deneyimimiz, bize şunu net olarak göstermiştir: Özellikle yüksek riskli ve akademik metinlerde, sadece proofreading yapmak bir felakete yol açabilir.
Gerçek Vaka Örneği: Bir müşterimizin (başka bir yerden aldığı) tıbbi makalesini inceledik. Metin, "proofreading" açısından mükemmeldi; tek bir yazım hatası yoktu. Ancak, "hipotansiyon" (düşük tansiyon) kelimesi "hipertansiyon" (yüksek tansiyon) olarak çevrilmişti. Bu, "alan uzmanı redaksiyonu" gerektiren, ölümcül olabilecek bir "anlam" hatasıydı ve imla kontrolünde asla fark edilemezdi.
Bu, "redaksiyon proofreading farkı"nın en net örneğidir. Proofreading, metnin "doğru yazıldığını" garanti eder. Redaksiyon ise metnin "doğru anlaşıldığını" garanti eder.
Hangi Durumlarda "Alan Uzmanı Redaksiyonu" Şarttır?
- Akademik Metinler (Makale, Tez): "Desk rejection" (editörden dönme) almamak için. Akademik redaksiyon, metnin terminolojisini ve akademik üslubunu kontrol eder.
- Hukuki Metinler (Sözleşme, Rapor): Yasal riskleri önlemek için. Hukuki redaksiyon, yasal terminolojinin doğruluğunu garanti eder.
- Tıbbi Metinler (Rapor, Makale): Hasta güvenliği risklerini önlemek için. Tıbbi redaksiyon, dozaj, hastalık ve tedavi terminolojisini doğrular.
- Teknik Metinler (Kılavuz, Şartname): Operasyonel riskleri önlemek için.
Glovega'da, bu tür uzmanlık gerektiren metinler için mutlaka "alan uzmanı redaksiyonu" (örn: hukukçu, mühendis, tıp editörü) hizmeti sunarız. "Uzman redaksiyon" olmadan, metninizin doğruluğundan emin olamazsınız. Bir "alan uzmanı redaksiyonu" talep etmek, kalitenin ilk adımıdır. "Tıbbi redaksiyon" ve "hukuki redaksiyon" en çok talep edilen "alan uzmanı redaksiyonu" hizmetleridir.
Uzmanlık: "Çeviri Redaksiyonu (Post-Editing)" Nedir?
Redaksiyon hizmetinin bir diğer kritik türü de "çeviri redaksiyonu (post-editing)" olarak bilinir. Bu, standart redaksiyondan farklı bir uzmanlıktır:
- Standart Redaksiyon (Tek Dilli): Editör, sadece hedef metni (örn: Türkçeyi) okur ve akıcılık/anlam hatalarını düzeltir.
- Çeviri Redaksiyonu (Çift Dilli / Post-Editing): Editör (redaktör), kaynak metni (örn: İngilizce) ve hedef metni (Türkçe) yan yana açar. Kontrolü "karşılaştırmalı" olarak yapar.
"Çeviri redaksiyonu (post-editing)" uzmanı şu soruları sorar:
- Anlam Kaybı Var mı?: Tercüman, kaynak metindeki bir nüansı atlamış mı?
- Fazladan Yorum Var mı?: Tercüman, kaynak metinde olmayan bir bilgiyi eklemiş mi?
- Terminoloji Doğru mu?: Kaynak metindeki "liability" kelimesi, o bağlamda "yükümlülük" mü, yoksa "borç" olarak mı çevrilmeli?
Elinizdeki bir çevirinin kalitesinden şüphe duyuyorsanız, ihtiyacınız olan hizmet çeviri redaksiyonudur. Bu, "alan uzmanı redaksiyonu" ile birleştiğinde en üst düzey kalite kontrolünü oluşturur. Profesyonel bir "çeviri redaksiyonu (post-editing)" süreci, çevirinin kalitesini doğrudan artırır. Kaliteli bir "çeviri redaksiyonu (post-editing)" için bize güvenebilirsiniz. "Çeviri redaksiyonu (post-editing)" özellikle makine çevirisi sonrası önemlidir.
Yetkinlik: ISO 17100 Standardı Neden "Redaksiyonu" Zorunlu Kılar?
Profesyonel çeviri hizmetleri için uluslararası bir kalite standardı olan "ISO 17100", kaliteli bir çevirinin nasıl olması gerektiğini tanımlar. Bu standart, "Yetkinlik" (Authoritativeness) boyutunu temsil eder.
"ISO 17100" standardı, bir çevirinin müşteriye teslim edilmesi için "çevirmen" ve "redaktör" olmak üzere iki farklı profesyonelin çalışmasını zorunlu kılar ("çift kontrol" veya "4-göz prensibi").
- Adım 1: Çeviri (Uzman Tercüman tarafından)
- Adım 2: Redaksiyon (İkinci bir Uzman Redaktör tarafından)
Glovega, "ISO 17100" standartlarına uygun bir "kurumsal tercüme partneri" olarak, tüm ana projelerinde (özellikle hukuki, tıbbi, teknik) bu "çeviri + redaksiyon" (çift kontrol) sürecini standart olarak uygular. Bu, "redaksiyon" hizmetinin bir lüks değil, kalitenin zorunlu bir parçası olduğunun kanıtıdır. "ISO 17100" standardına uymak, bizim için "uzman redaksiyon" hizmetinin temelidir. "ISO 17100" standardı, "redaksiyon nedir" sorusuna profesyonel bir çerçeve çizer.
Güvenilirlik: Metinlerinizin Gizliliği (NDA)
Redaksiyon için bir büroya gönderdiğiniz metin, yayınlanmamış bir makale, ticari sır içeren bir sözleşme veya hassas veriler içeren bir rapor olabilir. Bu, sizin fikri mülkiyetinizdir. "Güvenilirlik", bu süreçte pazarlık konusu yapılamaz.
Glovega Tercüme olarak, "redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" imzalamayı standart bir prosedür olarak sunarız. Bize gönderdiğiniz her belge, yasal olarak "gizli" kabul edilir. (Varsa) Bilgi Güvenliği standartlarına uygun "güvenli dosya transferi" altyapımızla, metinlerinizin e-posta sunucularında kaybolmasını veya sızdırılmasını önleriz. "Redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" olmadan, hassas bir "akademik redaksiyon" veya "hukuki redaksiyon" hizmeti alınmamalıdır. Glovega, "redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" konusunda tam güvence sunar. Bir "redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" imzalamak, "güvenli kurumsal tercüme" sürecinin ilk adımıdır.
Bu, "redaksiyon ve proofreading farkı" kadar önemli bir güvenlik kriteridir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Redaksiyon nedir? Kısaca özetler misiniz?
"Redaksiyon nedir?" sorusunun en kısa cevabı şudur: Redaksiyon, bir metnin sadece imla/gramer hatalarını değil (o iş 'proofreading'dir), aynı zamanda anlam bütünlüğünü, akıcılığını, üslubunu ve terminoloji doğruluğunu inceleyen derinlemesine bir editoryal (editing) kalite kontrol sürecidir. "Redaksiyon nedir" sorusu, çoğu zaman "editing nedir" ile aynı anlamı taşır. "Redaksiyon nedir" diye araştırdığınızda, karşınıza bu derinlemesine analiz çıkacaktır.
Fiyat farkı nedir? Redaksiyon mu, proofreading mi daha pahalıdır?
Redaksiyon (editing), proofreading'den (düzeltme) çok daha kapsamlı, daha fazla zaman alan ve daha yüksek "uzmanlık" (örn: hukuk, tıp) gerektiren bir iş olduğu için maliyeti daha yüksektir. İhtiyacınız sadece "imla kontrolü" ise, Glovega olarak size dürüstçe "proofreading" hizmetini öneririz. "Redaksiyon nedir?" sorusunu soranlar, genellikle bu fiyat farkını da merak ederler.
"Çeviri redaksiyonu (post-editing)" hizmeti de veriyor musunuz?
Evet. Bu, ana hizmetlerimizden biridir. Başka bir yere yaptırdığınız ancak kalitesinden şüphe duyduğunuz çevirilerinizi, kaynak metinle (örn: İngilizce) karşılaştırarak düzelttiğimiz "çeviri redaksiyonu (post-editing)" hizmeti sunuyoruz. "Çeviri redaksiyonu (post-editing)" hizmeti, "alan uzmanı redaksiyonu" ile birleştirilir.
Hukuki redaksiyon veya tıbbi redaksiyonu kimler yapıyor?
"Alan uzmanı redaksiyonu" ilkemiz gereği; "hukuki redaksiyon" işlerinizi hukuk formasyonlu uzmanlar, "tıbbi redaksiyon" işlerinizi ise tıp/sağlık formasyonlu uzmanlar veya medikal editörler yapar. Bir "hukuki redaksiyon" veya "tıbbi redaksiyon" için alan uzmanı şarttır.
Metnimin gizliliği nasıl korunuyor?
Tüm projeleriniz, talep etmeniz halinde yasal bir "redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" ile güvence altına alınır ve (varsa) "ISO 27001" bilgi güvenliği protokollerimize uygun olarak "güvenli dosya transferi" ile işleme alınır. "Redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" bizim için bir standarttır.
Metnimin "redaksiyon"a mı yoksa "proofreading"e mi ihtiyacı var?
"Redaksiyon ve proofreading farkı" ihtiyacınıza göre değişir. Eğer metninize güveniyorsanız ama sadece yazım/imla hatası kalmasın istiyorsanız "proofreading" yeterlidir. Ancak metnin anlamından, terminolojisinden veya akıcılığından şüpheniz varsa, ihtiyacınız "uzman redaksiyon" hizmetidir.
Metninizin Kalitesini Uzman Kontrolüne Bırakın
Bir metnin "hatasız" olması, "iyi" olduğu anlamına gelmez. Özellikle uluslararası yayın (akademik), yasal sorumluluk (hukuki) veya operasyonel güvenlik (teknik) söz konusu olduğunda, metninizin "uzman" bir göz tarafından incelenmesi gerekir.
Glovega Tercüme, "redaksiyon ve proofreading farkı"nı bilen, "ISO 17100" standartlarında (çift kontrol) çalışan ve "alan uzmanı redaksiyonu" (hukuki redaksiyon, tıbbi redaksiyon) sunan profesyonel bir ortaktır. İster sıfırdan bir "çeviri + redaksiyon" hizmetine, ister mevcut bir metin için "çeviri redaksiyonu (post-editing)" hizmetine ihtiyacınız olsun, "redaksiyon gizlilik sözleşmesi (NDA)" güvencesiyle uzmanlarımızdan teklif alın. "Redaksiyon nedir?" sorusunun cevabını en iyi, "uzman redaksiyon" hizmeti alarak görebilirsiniz.
