- Konu Başlıkları
- Neden Çoğu Durumda Önce Apostil, Sonra Tercüme Yapılır?
- Hangi Durumlarda Tercümeden Sonra Apostil Gündeme Gelebilir?
- Apostil Tercümenin Doğruluğunu Onaylar mı?
- Apostil Şerhi de Tercüme Edilir mi?
- Doğru İşlem Sırasını Nasıl Belirleyebilirsiniz?
- Önce Tercüme Yaptırdıysanız Ne Olur?
- Apostil Gerekmiyorsa Hangi İşlem Yapılır?
- Apostil ve Tercüme Sırasında En Güvenli Yaklaşım Nedir?
Apostilin tercümeden önce mi sonra mı yapılacağı, hangi belgenin apostilleneceğine ve belgenin sunulacağı kurumun istediği formata göre değişir. Türkiye'de düzenlenmiş bir resmî belgenin yurtdışında kullanılacağı yaygın senaryolarda önce asıl belgeye apostil alınması, ardından belgenin apostil şerhiyle birlikte tercüme edilmesi sık uygulanan yöntemdir. Ancak her işlem için geçerli değişmez bir sıra yoktur.
Bazı başvurularda asıl belgenin apostili yeterliyken, bazı durumlarda noter onaylı tercümeye ilişkin tasdik işlemi de istenebilir. Bu nedenle tercümeye başlamadan önce “apostil önce mi, sonra mı?” sorusundan daha önemli olan, apostilin hangi belge veya resmî işlem için istendiğini belirlemektir.
Neden Çoğu Durumda Önce Apostil, Sonra Tercüme Yapılır?
Asıl belge apostillenecekse önce apostil işleminin tamamlanmasının önemli bir pratik nedeni vardır: apostil şerhi de belgenin yurtdışına sunulan bütününün bir parçasıdır. Önce apostil alındığında tercüman, asıl belgenin yanı sıra apostil üzerinde bulunan bilgileri de hedef dile aktarabilir.
Örneğin Türkiye'de düzenlenmiş bir nüfus kayıt örneğinin yurtdışındaki bir kuruma sunulacağını ve ilgili kurumun apostilli belge ile tercümesini istediğini düşünelim. Böyle bir senaryoda süreç genellikle şu mantıkla ilerler:
- Resmî belge temin edilir.
- Belgenin apostile uygunluğu kontrol edilir.
- Asıl belgeye apostil onayı alınır.
- Apostilli belge, apostil şerhi de dahil olacak şekilde tercüme edilir.
- Belgeyi kabul edecek kurum ayrıca istiyorsa tercüme için gerekli noter veya diğer tasdik işlemleri tamamlanır.
Bu sıra, apostil bilgisinin de tercümede yer almasını sağlar. Ancak bunu bütün ülkeler, belgeler ve başvurular için zorunlu bir formül olarak görmek doğru değildir.
Hangi Durumlarda Tercümeden Sonra Apostil Gündeme Gelebilir?
Buradaki temel ayrım, apostilin asıl belgeye mi yoksa tercümeyle ilişkili bir resmî tasdik işlemine mi uygulanacağıdır. Bazı işlemlerde belge önce yeminli tercüme sürecinden geçirilir, ardından noterlik işlemi tamamlanır ve noterlik belgesindeki imza veya resmî tasdik için apostil talep edilebilir. Bu durumda apostil, tercümenin dil açısından doğru olduğunu onaylamaz. Apostil sistemi genel olarak kamu belgesi üzerindeki imzanın gerçekliğini, imzalayan kişinin hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde mühür veya damganın kaynağını tasdik etmeye yöneliktir.
Dolayısıyla “tercümeden sonra apostil” denildiğinde çoğu zaman asıl belgenin sonradan apostillenmesinden değil, tercüme sonrasında ortaya çıkan noterlik veya başka bir resmî tasdik belgesinin apostillenmesinden söz ediliyor olabilir. Bu ayrım yapılmadığında işlem sırası kolayca karıştırılabilir.
Apostil Tercümenin Doğruluğunu Onaylar mı?
Hayır. Apostil, tercümenin dilbilgisel veya terminolojik açıdan doğru olduğunu tasdik eden bir kalite onayı değildir. Aynı şekilde apostil makamı, belgenin içeriğinin doğruluğunu yeniden inceleyen bir kurum gibi değerlendirilmemelidir. Apostil ile tercümenin farklı işlevleri vardır: tercüme belgedeki içeriğin başka bir dile aktarılmasını sağlar; apostil ise Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamındaki kamu belgelerinin yabancı ülkelerde kullanılmasına ilişkin resmî tasdik sürecini kolaylaştırır.
Bu nedenle apostil alınmış olması tercüme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Belgenin sunulacağı kurum kendi dilinde veya kabul ettiği başka bir dilde tercüme talep ediyorsa apostilli belgenin ayrıca çevrilmesi gerekebilir.
Apostil Şerhi de Tercüme Edilir mi?
Belgeyi kabul edecek kurum apostilli belgenin tamamının tercümesini istiyorsa apostil şerhinin de tercümeye dahil edilmesi gerekir. Bu, önce apostil alıp sonra tercüme yaptırmanın neden birçok yurtdışı belge işleminde daha işlevsel olduğunun önemli nedenlerinden biridir. Belge önce çevrilip daha sonra asıl belgeye apostil eklenirse yeni eklenen apostil şerhi mevcut tercümenin içinde yer almaz. Böyle bir durumda belgenin veya apostil bölümünün yeniden tercüme edilmesi gerekebilir.
Ancak kabul edilecek tercüme biçimini belirleyen son merci belgeyi isteyen kurumdur. Bu yüzden apostil şerhinin hangi dilde veya hangi formatta sunulması gerektiği varsayımla belirlenmemelidir.
Doğru İşlem Sırasını Nasıl Belirleyebilirsiniz?
İşleme başlamadan önce aşağıdaki üç konuyu netleştirmek çoğu hatayı önler:
- Belge hangi ülkede kullanılacak? Apostil sistemi yalnızca ilgili Apostil Sözleşmesi'nin uygulanabildiği ülkeler arasındaki uygun kamu belgelerinde kullanılır.
- Belgeyi hangi kurum istiyor? Üniversite, mahkeme, konsolosluk, göçmenlik kurumu veya başka bir makam farklı belge ve tercüme şartları belirleyebilir.
- Kurum tam olarak neyin apostillenmesini istiyor? Asıl belge, noter onaylı tercüme veya başka bir resmî işlem için farklı bir süreç söz konusu olabilir.
Bu üç bilgi netleşmeden yalnızca belgenin adına bakarak işlem sırası oluşturmak gereksiz tercüme, yeniden noter işlemi veya ikinci kez apostil ihtiyacı doğurabilir.
Önce Tercüme Yaptırdıysanız Ne Olur?
Belgeyi önce tercüme ettirmiş olmanız işlemin mutlaka yanlış olduğu anlamına gelmez. Burada belgenin hangi ülkeye sunulacağı ve kabul eden kurumun istediği tasdik zinciri önemlidir. Ancak kurum asıl belgenin apostillenmesini ve apostil şerhinin de tercümede bulunmasını istiyorsa, apostilin sonradan asıl belgeye eklenmesi mevcut tercümenin güncellenmesini gerektirebilir. Bu nedenle özellikle yurtdışında kullanılacak resmî belgelerde tercümeye başlamadan önce apostil ihtiyacının belirlenmesi daha verimli olur.
Apostil Gerekmiyorsa Hangi İşlem Yapılır?
Belgenin kullanılacağı ülkenin Apostil Sözleşmesi kapsamında olmaması veya belgenin apostil sisteminin kapsamına girmemesi durumunda farklı bir tasdik prosedürü gerekebilir. Bu süreçlerde noterlik, valilik/kaymakamlık, Dışişleri Bakanlığı veya ilgili ülkenin diplomatik temsilciliği gibi farklı makamların dahil olduğu tasdik zincirleri söz konusu olabilir. Dolayısıyla yurtdışında kullanılacak her belge için otomatik olarak apostil alınması da doğru değildir. Öncelikle hedef ülkenin ve belgeyi kabul edecek kurumun hangi tasdik yöntemini istediği belirlenmelidir.
Apostil ve Tercüme Sırasında En Güvenli Yaklaşım Nedir?
Pratik karar kuralı şudur: asıl resmî belge apostillenecek ve apostilli belgenin tercümesi sunulacaksa çoğu durumda önce apostili tamamlamak, ardından belgeyi apostil şerhiyle birlikte tercüme ettirmek daha doğru bir akış sağlar. Buna karşılık noter onaylı tercümenin veya tercümeyle ilgili başka bir resmî işlemin apostillenmesi isteniyorsa süreç farklı ilerleyebilir. Biz bu nedenle yalnızca “önce tercüme mi, önce apostil mi?” sorusuna bakarak işlem önermiyoruz. Belgenin türünü, kullanılacağı ülkeyi ve sunulacağı kurumun talebini birlikte değerlendirerek hangi aşamanın önce tamamlanması gerektiğini belirlemeye yardımcı oluyoruz.
Belgenizin hangi sırayla hazırlanması gerektiğinden emin değilseniz, kullanım ülkesi ve başvuru kurumuyla birlikte belgenizi bizimle paylaşabilirsiniz. Gerekli tercüme ve tasdik sürecini değerlendirebilir; ihtiyaç halinde apostil onayı hizmeti ve tercüme süreci için ekibimizden destek alabilirsiniz.
